Hieronder een toegankelijk, populair geschreven artikel over het fenomeen dat sommige zonnepaneelbezitters overwegen hun panelen (of de teruglevering) af te schakelen om terugleverkosten te vermijden — een onderwerp dat veel stof doet opwaaien in Nederland in aanloop naar de afschaffing van de salderingsregeling per 1 januari 2027.
Wanneer zonnepanelen je geld kunnen gaan kosten – en waarom mensen soms denken aan afschakelen
Voor veel woningeigenaren was de gedachte achter zonnepanelen jarenlang simpel: je wekt je eigen stroom op, gebruikt wat je nodig hebt en levert de rest terug aan het net. Tot 1 januari 2027 kon je de stroom die je teruglevert nog verrekenen met wat je afneemt van het net, via de salderingsregeling. Die regeling zorgde ervoor dat de meeste huishoudens zonnepanelen in een paar jaar terugverdienen. (Rijksoverheid)
Maar de wereld verandert. Door het groeiende aantal zonnepanelen op het net en de druk daarop, stopt de salderingsregeling in 2027. Vanaf dat moment kun je niet meer zomaar je teruggeleverde stroom wegstrepen tegen je verbruik; je krijgt een terugleververgoeding én betaalt vaak terugleverkosten. (Rijksoverheid)
Wat zijn terugleverkosten?
Terugleverkosten zijn de kosten die energieleveranciers rekenen aan mensen met zonnepanelen voor het terugleveren van elektriciteit aan het net. Die kosten compenseren deels wat de leverancier kwijt is aan het balanceren van het net, voorspelfouten en schommelingen in de energiemarkt. (vrijopnaam.nl)
Tot voor kort was het gebruikelijk dat je als zonnepaneelbezitter alleen een vergoeding kreeg voor teruggeleverde stroom. Maar steeds meer leveranciers rekenen nu ook kosten per kilowattuur (kWh) die je teruglevert. Soms zijn die kosten zelfs hoger dan wat je krijgt voor je stroom — je betaalt dus netto geld om stroom terug te leveren. (Photon)
Waarom dit ertoe leidt dat mensen denken aan afschakelen
Als je elk jaar honderden tot duizenden kWh teruglevert en daarbij meer terugleverkosten betaalt dan je vergoed krijgt, kan zonnepanelenbezit financieel onaantrekkelijk worden. In een reëel voorbeeld uit de praktijk:
Voor 2027: Groene stroom terugleveren via salderen levert vaak honderden euro’s op.
Vanaf 2027: Voor sommige leveranciers zijn de tarieven zodanig dat je bijvoorbeeld 11,5 cent per kWh moet betalen om stroom terug te leveren, terwijl je maar 5,9 cent per kWh krijgt. Wie 2.000 kWh teruglevert, betaalt dan netto €112 per jaar. (AD)
Die situatie is de reden dat sommige consumenten nadenken over (tijdelijk) uitschakelen van panelen of het poortje voor teruglevering dichtzetten — simpelweg om te voorkomen dat ze meer aan het net betalen dan dat ze eraan verdienen. Dit is geen extreme gedachte: op discussieforums beschrijven sommige huiseigenaren precies dit als reden om hun installatie aan te passen. (Reddit)
Is het echt verstandig om panelen uit te zetten?
Het korte antwoord: meestal nee — maar het hangt van je situatie af.
Belangrijke punten om te overwegen:
- Zelfverbruik verhogen helpt: Gebruik je stroom meteen zelf (bijvoorbeeld voor laden van een elektrische auto of het draaien van wasmachines overdag), dan verminder je teruglevering en daarmee de terugleverkosten. (vrijopnaam.nl)
- Batterijen kunnen helpen: Met een thuisbatterij kun je meer van je zonnestroom zelf gebruiken en minder terugleveren. (Zonneplan)
- Afschaffen is definitief verlies: Panelen fysiek uitschakelen of verwijderen is kostbaar en vermindert je totale opbrengsten op de langere termijn. In veel situaties blijven ze uiteindelijk nog steeds financieel rendement geven — uitzonderingen daargelaten. (Rijksoverheid)
- Politisering en oplossingen: Er is politiek en maatschappelijk debat over het feit dat huishoudens moeten betalen om terug te leveren. Sommige Kamerleden vinden dat terugleveren geen geld mag kosten, en consumentenorganisaties roepen op tot transparantere en eerlijkere tarieven. (RTL.nl)
Wat betekent dit voor consumenten nu?
- Analyseer je verbruik en teruglevering: als je veel teruglevert, loont het om je verbruiksprofiel aan te passen — denk aan witgoed op zonnige uren, warmtepompgebruik overdag, enzovoort.
- Vergelijk leveranciers: er zijn grote verschillen in terugleverkosten; een andere energieleverancier kan honderden euro’s per jaar schelen. (RTL.nl)
- Overweeg opslag: batterijen of een slimme energiemanager kunnen ervoor zorgen dat je meer zelf verbruikt en minder teruglevert.
- Houd politiek en regelgeving in de gaten: de situatie rond terugleverkosten en regels kan nog veranderen, zeker nu het onderwerp breed onder de aandacht staat. (Consumentenbond)
Conclusie: het ‘uitschakelen’ van zonnepanelen puur om terugleverkosten te vermijden is een begrijpelijke reflex in onzekere tijden, maar het is zelden de beste financiële beslissing. Veel slimmer is het om het eigen verbruik af te stemmen op de productie en te kijken naar alternatieven zoals opslag of tariefvergelijking. Tegelijkertijd blijft de discussie over eerlijke vergoedingen en terugleverkosten in Nederland in volle gang, met consumentenorganisaties en politici die pleiten voor betere bescherming van zonnepaneelbezitters. (Rijksoverheid)